🧪 نام آزمایش : Apolipoprotein B (Apo B)
       آپولیپوپروتئین B

📌 توضیح کلی آزمایش
آپولیپوپروتئین B (Apo B) پروتئین اصلی تشکیل‌دهنده ذرات لیپوپروتئینی آتروژنیک (بیماری‌زا) است. این ذرات شامل لیپوپروتئین با چگالی بسیار پایین (VLDL)، لیپوپروتئین با چگالی متوسط (IDL)، لیپوپروتئین با چگالی پایین (LDL) و لیپوپروتئین (a) هستند. در واقع، بر روی هر یک از این ذرات که مسئول حمل کلسترول "بد" در خون هستند، یک مولکول Apo B وجود دارد. بنابراین، بر خلاف اندازه‌گیری کلسترول LDL (LDL-C) که تنها میزان کلسترول حمل شده توسط ذرات LDL را نشان می‌دهد، اندازه‌گیری Apo B  تعداد کل ذرات آتروژنیک موجود در خون را منعکس می‌کند. این امر آن را به یک شاخص بسیار دقیق‌تر و قدرتمندتر برای پیش‌بینی خطر بیماری‌های قلبی - عروقی تبدیل می‌کند، به ویژه در افرادی که ذرات LDL کوچک و متراکم دارند (که تعدادشان زیاد است اما کلسترول کمتری حمل می‌کنند) .

📌 کاربردهای بالینی آزمایش

⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
Apo B  توسط کبد ساخته می‌شود و برای بسته‌بندی چربی‌ها (تری‌گلیسیرید و کلسترول) به ذرات VLDL ضروری است. این ذرات VLDL وارد جریان خون شده و در نهایت به LDL تبدیل می‌شوند. هر ذره  VLDL، IDL ، LDL  و Lp(a) دقیقاً یک مولکول Apo B دارد و تا زمانی که از جریان خون پاکسازی نشود، آن را حفظ می‌کند. بنابراین، اندازه‌گیری Apo B یک روش مستقیم برای شمارش تمام ذرات لیپوپروتئینی است که می‌توانند به دیواره عروق نفوذ کرده و باعث آترواسکلروز شوند. آزمایش Apo B معمولاً با روش‌های ایمونوتوربیدیمتری روی نمونه سرم (ترجیحاً ناشتا) انجام می‌شود .

🚨 علائم بالینی مرتبط با سطح غیرطبیعی  Apo B
سطح بالای Apo B به خودی خود علامتی ندارد، اما با شرایط و علائم مرتبط با آترواسکلروز و افزایش ریسک قلبی - عروقی همراه است :

🔬 آزمایش‌های مکمل

🧍‍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
اندازه‌گیری Apo B و نسبت آن به Apo A1 می‌تواند در شناسایی زودهنگام افرادی که در معرض خطر بالای قلبی- عروقی هستند، به ویژه آنهایی که پروفایل لیپیدی به ظاهر نرمال (مانند LDL-C طبیعی) دارند، بسیار حیاتی باشد. با شناسایی این افراد، می‌توان درمان‌های پیشگیرانه مؤثرتر (مانند استاتین‌ها با دوز بالاتر) را زودتر آغاز کرد.

⏳ عوارض تشخیص دیرهنگام
تکیه صرف بر LDL-C و نادیده گرفتن Apo B بالا می‌تواند منجر به برآورد کمتر از حد واقعی ریسک قلبی - عروقی شود. در نتیجه، ممکن است شدت درمان کاهنده چربی کافی نبوده و روند آترواسکلروز ادامه یابد و در نهایت به حوادث قلبی - عروقی فاجعه‌بار منجر شود.

🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب یا افزایش Apo B می‌شوند

🔻 عواملی که باعث منفی کاذب یا کاهش Apo B می‌شوند

📚 منابع