🧪 نام آزمایش : Reducing Substances
بررسی کلی مواد احیاکننده (در ادرار / مدفوع)
📌 توضیح کلی آزمایش
آزمایش Reducing Substances یک آزمایش غربالگری غیر اختصاصی برای شناسایی وجود مواد احیاکننده است که میتواند روی ادرار یا مدفوع انجام شود. این آزمایش بیشتر در ارزیابی اختلالات سوءجذب کربوهیدراتها، بهویژه در نوزادان و کودکان با اسهال مزمن، نفخ و عدم رشد کاربرد دارد. برخلاف آزمایش اختصاصی گلوکز، این آزمایش قادر به شناسایی قندهای احیاکننده غیرگلوکزی نیز میباشد.
📌 کاربردهای بالینی آزمایش
• بررسی سوءجذب کربوهیدراتها
• تشخیص عدم تحمل لاکتوز (بهویژه در نوزادان)
• کمک به تشخیص گالاکتوزمی
• بررسی اسهال مزمن با منشأ متابولیک
• افتراق اسهال اسموتیک از سایر علل
• ارزیابی اختلالات آنزیمی روده باریک
⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
در حالت طبیعی، کربوهیدراتها در روده باریک به مونوساکاریدها شکسته و جذب میشوند. در صورت کمبود آنزیمهایی مانند لاکتاز، سوکراز یا ایزومالتاز، قندها جذب نشده و به روده بزرگ میرسند. این قندها به دلیل خاصیت احیاکنندگی در آزمایشهای شیمیایی واکنش مثبت نشان میدهند.
روشهای رایج شامل استفاده از Benedict ، Clinitest یا Fehling است که تغییر رنگ نشاندهنده حضور مواد احیاکننده است.
🚨 علائم بالینی مرتبط با نتیجه مثبت
• اسهال آبکی و مزمن
• نفخ و کرامپ شکمی
• دفع مدفوع اسیدی
• درماتیت ناحیه پوشک
• کاهش وزن یا عدم افزایش وزن
• بیقراری پس از مصرف شیر یا قندها
🔬 آزمایشهای مکمل
• Stool pH (اسیدی < 5.5)
• Lactose tolerance test
• Hydrogen breath test
• Galactose (Blood / Urine)
• Enzyme assay (Disaccharidase activity)
• Stool osmotic gap
🧍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
شناسایی زودهنگام سوءجذب کربوهیدراتها باعث اصلاح سریع رژیم غذایی و جلوگیری از کمآبی، سوءتغذیه و اختلال رشد در کودکان میشود.
⏳ عوارض تشخیص دیرهنگام
• دهیدراتاسیون مزمن
• اختلال رشد و تکامل
• سوءتغذیه
• اسیدوز متابولیک خفیف
• کاهش کیفیت زندگی کودک و خانواده
🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب میشوند
• مصرف ویتامین C
• داروها (سالیسیلاتها، برخی آنتیبیوتیکها)
• آلودگی نمونه با ادرار یا شیر
• رژیم غذایی پر قند
• تأخیر در انجام آزمایش
🔻 عواملی که باعث منفی کاذب میشوند
• رقیق بودن نمونه
• مقدار کم قند احیاکننده
• نگهداری نامناسب نمونه
• مصرف اخیر آنتیبیوتیکها
• انجام آزمایش خارج از فاز علامتدار
📚 منابع
• Nelson Textbook of Pediatrics – Disorders of Digestion
• Tietz Textbook of Clinical Chemistry
• UpToDate – "Evaluation of chronic diarrhea in children"
• Mayo Clinic Laboratories
• Harper’s Illustrated Biochemistry