🧪 نام آزمایش :  Androstenedione  

  هورمون آندروستندیون

📌 توضیح کلی آزمایش
آندروستندیون یک استروئید آندروژنی ضعیف است که عمدتاً توسط غدد فوق کلیوی (قشر زونای رتیکولاریس) و غدد جنسی (تخمدان‌ها در زنان و بیضه‌ها در مردان) تولید می‌شود. این هورمون یک پیش‌ساز مهم در مسیر بیوسنتز هورمون‌های جنسی قوی‌تر یعنی تستوسترون و استرادیول محسوب می‌شود . اندازه‌گیری سطح آندروستندیون در خون به عنوان بخشی از ارزیابی هیپرآندروژنیسم (افزایش سطح هورمون‌های مردانه) در زنان، بررسی بلوغ زودرس در کودکان، و تشخیص برخی تومورهای تولیدکننده آندروژن کاربرد دارد. این آزمایش اغلب همراه با سایر آندروژن‌ها مانند تستوسترون، DHEA-S و ۱۷-هیدروکسی پروژسترون درخواست می‌شود.

📌 کاربردهای بالینی آزمایش

⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
آندروستندیون عمدتاً از DHEA (دهیدرواپی آندروسترون) توسط آنزیم 3β-هیدروکسی استروئید دهیدروژناز (3β-HSD) سنتز می‌شود. سپس می‌تواند به تستوسترون (توسط آنزیم ۱۷β-هیدروکسی استروئید دهیدروژناز) یا به استرون (یک استروژن ضعیف) تبدیل شود. ترشح آن تحت کنترل هورمون ACTH از هیپوفیز (برای بخش فوق کلیوی) و هورمون LH (برای بخش گنادی) است. سطح آن در خون در طول روز نوسان دارد (ریتم سیرکادین) و در زنان در وسط چرخه قاعدگی (دوره اطراف تخمک‌گذاری) کمی بالاتر است. آزمایش معمولاً با روش‌های رادیوایمونواسی (RIA) یا ایمونواسی کیمیلومینسانس روی نمونه سرم انجام می‌شود.

🚨 علائم بالینی مرتبط با سطح غیرطبیعی آندروستندیون

🔬 آزمایش‌های مکمل

🧍‍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
تشخیص سریع علت افزایش آندروستندیون، به‌ویژه در زنان جوان، حیاتی است. این امر امکان مدیریت به‌موقع علائم آزاردهنده مانند پرمویی و آکنه را فراهم کرده و از عوارض طولانی‌مدت مانند ناباروری، اختلالات متابولیک (در PCOS) و عوارض روانی-اجتماعی ناشی از تغییرات ظاهری جلوگیری می‌کند. در کودکان، تشخیص زودهنگام بلوغ زودرس ناشی از تومور می‌تواند زندگی‌بخش باشد. همچنین، شناسایی فرم‌های خفیف CAH در بزرگسالان می‌تواند به مشاوره ژنتیکی و درمان مناسب منجر شود.

🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب یا افزایش سطح می‌شوند

🔻 عواملی که باعث منفی کاذب یا کاهش سطح می‌شوند

📚 منابع