🧪 نام آزمایش :  Anti-Müllerian Hormone

 (AMH)  –  هورمون ضد مولرین

📌 توضیح کلی آزمایش
هورمون ضد مولرین (AMH) یک گلیکوپروتئین هترودایمری است که از سلول‌های گرانولوزای فولیکول‌های اولیه و پیش‌آنترال تخمدان در زنان و از سلول‌های سرتولی بیضه در مردان ترشح می‌شود. این هورمون نقش مهارکننده رشد مجاری مولرین در جنین مذکر را ایفا می‌کند و در بزرگسالی به عنوان یک شاخص کلیدی ذخیره تخمدان (تخمک‌گذاری) در زنان شناخته می‌شود. سطح AMH نسبتاً پایدار است و تحت تأثیر نوسانات چرخه قاعدگی قرار نمی‌گیرد، که آن را به یک مارکر قابل اعتماد برای ارزیابی ذخیره تخمدانی تبدیل کرده است. در مردان، این آزمایش برای بررسی عملکرد سلول‌های سرتولی و وجود بافت بیضه (به‌ویژه در موارد بیضه نزول‌نکرده یا اختلالات تکامل جنسی) کاربرد دارد.

📌 کاربردهای بالینی آزمایش

⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
AMH  عضوی از خانواده فاکتور رشد تغییردهنده بتا (TGF-β) است. در جنین مذکر، این هورمون از سلول‌های سرتولی ترشح شده و باعث تحلیل رفتن مجاری مولرین (پیش‌ساز رحم، لوله‌های فالوپ و بخش فوقانی واژن) می‌شود. در زنان، از بدو تولد تا یائسگی توسط فولیکول‌های تخمدان ترشح می‌شود و سطح آن با کاهش تعداد فولیکول‌های اولیه (ذخیره تخمدان) کاهش می‌یابد. آزمایش معمولاً با روش ایمونواسی (الایزا یا کمی لومینسانس) روی نمونه سرم انجام می‌شود و نیازی به زمان‌بندی خاص در چرخه قاعدگی ندارد.

🚨 علائم بالینی مرتبط با سطح غیرطبیعی  AMH

🔬 آزمایش‌های مکمل

🧍‍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
اندازه‌گیری AMH به زنانی که قصد بارداری دارند (به‌ویژه با سن بالا) این امکان را می‌دهد که از ذخیره تخمدانی خود آگاه شده و برای درمان‌های کمک‌باروری در زمان مناسب اقدام کنند. در نوزادان پسر با بیضه‌های نامشخص، کمک به تشخیص سریع و برنامه‌ریزی برای مداخله جراحی یا هورمونی ضروری است. همچنین در زنان مبتلا به سرطان، ارزیابی پایه AMH قبل از درمان می‌تواند به حفظ باروری (مانند فریز کردن تخمک) کمک کند.

⏳ عوارض تفسیر نادرست یا تشخیص دیرهنگام

🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب یا افزایش سطح می‌شوند

🔻 عواملی که باعث منفی کاذب یا کاهش سطح می‌شوند

📚 منابع