🧪 نام آزمایش : آنتی‌استرپتولیزین O تیتر ( بیماری های عفونی مثل تب روماتیسمی و بیماری های کلیوی )
(Anti-Streptolysin O Titer – ASO Titer)
📌 توضیح کلی آزمایش
آزمایش ASO برای اندازه‌گیری سطح آنتی‌بادی‌های ضد استرپتولیزین O در خون انجام می‌شود. استرپتولیزین O یک توکسین تولیدشده توسط Streptococcus pyogenes (گروه A بتاهمولیتیک) است. وجود تیتر بالای ASO نشان‌دهنده تماس اخیر یا عفونت قبلی با استرپتوکوک‌هاست. این آزمایش به‌ویژه در تشخیص بیماری‌های پس از عفونت استرپتوکوکی مثل تب روماتیسمی و گلومرولونفریت پس از استرپتوکوکی اهمیت دارد.
📌 کاربردهای بالینی آزمایش
- تشخیص عفونت اخیر با Streptococcus pyogenes .
- کمک به تشخیص تب روماتیسمی حاد.
- کمک به تشخیص گلومرولونفریت پس از استرپتوکوکی.
- بررسی بیماران با سابقه گلودرد یا عفونت پوستی استرپتوکوکی.
- پایش روند کاهش تیتر پس از درمان.
⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
- Streptococcus pyogenes توکسین استرپتولیزین O تولید می‌کند که به سلول‌های میزبان آسیب می‌زند.
- بدن در پاسخ، آنتی‌بادی‌های ضد استرپتولیزین O تولید می‌کند.
- در آزمایش ASO، میزان این آنتی‌بادی‌ها اندازه‌گیری می‌شود.
- تیتر بالای ASO (معمولاً >200 IU/mL در بزرگسالان) نشانه تماس اخیر با استرپتوکوک‌هاست.
🚨 علائم بالینی مرتبط با تیتر بالا
- تب و گلودرد اخیر.
- درد و تورم مفاصل (تب روماتیسمی).
- تنگی نفس یا علائم قلبی (کاردیت روماتیسمی).
- ادم، هماچوری یا پروتئینوری (گلومرولونفریت).
🔬 آزمایش‌های مکمل
- Anti-DNase B : برای تأیید عفونت استرپتوکوکی.
- CBC : بررسی لکوسیتوز.
- ESR و CRP : بررسی التهاب.
- Echocardiography : بررسی آسیب قلبی در تب روماتیسمی.
- Urinalysis : بررسی آسیب کلیوی.
🧍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
تشخیص سریع عفونت استرپتوکوکی و عوارض آن حیاتی است، زیرا درمان زودهنگام با آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند از بروز تب روماتیسمی یا گلومرولونفریت جلوگیری کند.
⏳ عوارض تشخیص دیرهنگام
- پیشرفت به سمت تب روماتیسمی و آسیب دائمی قلبی.
- گلومرولونفریت مزمن و نارسایی کلیوی.
- بستری‌های طولانی‌مدت و افزایش هزینه‌های درمانی.
🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب می‌شوند
- سایر عفونت‌های استرپتوکوکی غیرگروه A .
- واکنش‌های متقاطع ایمنی.
🔻 عواملی که باعث منفی کاذب می‌شوند
- مرحله اولیه بیماری (قبل از تولید آنتی‌بادی‌ها).
- نقص ایمنی یا مصرف داروهای سرکوبگر ایمنی.
- کاهش تیتر پس از درمان یا گذشت زمان طولانی.
📚 منابع
- UpToDate
- CDC Streptococcal Testing Guidelines
- Mayo Clinic
- PubMed
- Harrison’s Principles of Internal Medicine
- WHO Streptococcal Disease Protocols
- Journal of Clinical Microbiology