نام آزمایش : تعیین حداقل غلظت مهارکننده (MIC) در مقاومت چنددارویی
(Poly Drug Resistance)
توضیح کلی آزمایش
آزمایش MIC (Minimum Inhibitory Concentration) برای تعیین حداقل غلظت دارویی مورد نیاز جهت مهار رشد باکتری ها از جمله باکتری بیماری سل یا مایکوباکتریوم انجام می‌شود. این آزمایش در موارد مقاومت چنددارویی (PDR)، سل مقاوم یا عفونت‌های مزمن و پیچیده کاربرد دارد. MIC به‌ویژه در انتخاب دقیق دوز دارو، پایش درمان، و بررسی اثربخشی داروهای جایگزین اهمیت دارد.
روش‌های رایج شامل رقیق‌سازی در محیط مایع (Broth Microdilution)، نوار E-test، یا سیستم‌های خودکار مانند VITEK و MGIT هستند. نتایج MIC به‌صورت µg/mL گزارش می‌شوند و با استانداردهای CLSI یا EUCAST تفسیر می‌گردند.
کاربردهای بالینی آزمایش
فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
MIC نشان‌دهنده پایین‌ترین غلظت دارویی است که مانع رشد قابل مشاهده میکروارگانیسم در شرایط آزمایشگاهی می‌شود. این مقدار به‌صورت کمی بیان می‌شود و در تصمیم‌گیری درمانی نقش کلیدی دارد. مقاومت دارویی معمولاً ناشی از جهش‌های ژنی، تغییر در هدف دارو یا مکانیسم‌های پمپ خروجی است.
در روش Broth Microdilution ، رقت‌های سریالی از دارو در محیط کشت تهیه شده و باکتری به آن اضافه می‌شود. پس از انکوباسیون، کمترین غلظتی که مانع رشد می‌شود به‌عنوان MIC ثبت می‌گردد.
در روش E-test، نوار آغشته به دارو روی محیط جامد قرار داده شده و منطقه مهار رشد بررسی می‌شود.
علائم بالینی مرتبط با مقاومت چنددارویی
آزمایش‌های مکمل
ضرورت تشخیص زودهنگام
تشخیص زودهنگام مقاومت چنددارویی و تعیین MIC می‌تواند از شکست درمان، انتخاب اشتباه دارو، یا پیشرفت به فرم‌های شدید جلوگیری کند. درمان هدفمند بر اساس MIC می‌تواند اثربخشی درمان را افزایش داده و از بستری یا مرگ جلوگیری کند.
عوارض تشخیص دیرهنگام
عوامل افزایش‌دهنده احتمال مقاومت چنددارویی
عوامل کاهش‌دهنده احتمال مقاومت چنددارویی
منابع