بيماريهاي منتقل شونده از راه جنسي

بيماريهاي منتقله از راه جنسي (STDs / STI )، يا بيماريهاي مقاربتي، توسط ارگانيسمهايي ايجاد ميشوند که مي توانند از طريق فعاليت جنسي از يک شخص به شخص ديگري منتقل شوند.

بيماريهاي منتقله از راه جنسي (STDs / STI )، يا بيماريهاي مقاربتي، توسط ارگانيسمهايي ايجاد ميشوند که مي توانند از طريق فعاليت جنسي از يک شخص به شخص ديگري منتقل شوند.

از آنجايي که بسياري از STD ها علائم خاصي ندارند، ممکن است فردي ناقل يک عفونت باشد و ديگران را آلوده کند، بدون آنکه از بيماري خود مطلع باشد. به همين دليل، غربالگري اين عفونتها براي اطمينان از تشخيص زود هنگام و درمان سريع ضروري است.

STDs درمان نشده عواقب قابل توجهي دارند. آنها ميتوانند در هر دو جنس به ناباروري منجر شوند. در ادامه به بررسي پنل STD شبکه آزمايشگاهي رصد مي پردازيم:

کلاميديا (Chlamydia)

کلاميديا ناشي از باکتري  Chlamydia trachomatis است. کلاميديا يک بيماري «خاموش» محسوب ميشود، به اين معني که نشانه هاي آن معمولا خفيف يا کاملا پنهان هستند. علائم معمولا 1-3 هفته پس از قرار گرفتن در معرض باکتري، ظاهر ميشود و شامل ترشحات غير طبيعي واژن يا آلت تناسلي مردان، احساس درد و سوزش در هنگام ادرار، درد شکمي و لگن، تب، تهوع، درد مقعد و خونريزي است.

تشخيص شامل تست‌هايي است که از آنتي‌ژن DNA يا RNA کلاميديا استفاده مي کند شامل Nuclic Acid Amplification Test يا NAAT  که به روش PCR انجام مي شود و يا Transcription- mediated Amplification -TMA  يا Strand Displacement Amplification يا SDA که آزمايشهايي حساس و اختصاصي مي‌باشند.

هرپس ژنيتال (Herpes Simplex)

تبخال تناسلي يا ويروس هرپس يکي ديگر از بيماري‌هاي منتقل شونده از راه جنسي يا STD است که عامل آن دو نوع ويروس1-HSV يا 2-HSV مي‌باشد. علائم تبخال تناسلي در صورت وجود عبارتند از: درد يا خارش که ظرف 2 تا 10 روز پس از تماس با شريک جنسي آلوده آغاز مي‌شود. برجستگي‌هاي قرمز کوچک يا تاول‌هاي سفيد کوچک که ممکن است چند روز بعد ظاهر شوند. زخم‌هايي که با پاره شدن تاول‌ها شکل مي‌گيرند و از آنها خون يا چرک بيرون مي‌آيد. تشخيص شامل آزمايش‌هاي بررسي1-HSV  و  2-HSV در خون است که شامل  ELISA IgG  و Immunoblot IgG هستند. ويروس  2-HSV، که بيشترين عامل ايجاد تبخال تناسلي است، سه هفته پس از قرار گرفتن در معرض ويروس قابل شناسايي است، بنابراين پزشکان توصيه مي کنند به مدت 4 تا 6 هفته پس از تماس، آزمايش انجام شود. حساسيت و اختصاصي بودن اين تست‌ها براي تشخيص  2-HSV، 93 تا 99درصد مي‌باشد.

سيفليس (Pallidum Treponema)

سيفليس يک عفونت باکتريايي بسيار مسري است که توسط باکتري Pallidum Treponema  ايجاد ميشود. سيفليس ميتواند در طول رابطه جنسي منتقل شود. سيفليس در مراحل اوليه خود قابل درمان است، اما اگر درمان نشود، ميتواند عوارض بسيار جدي و احتمالا غيرقابل برگشت را ايجاد کند. افرادي که مبتلا به سيفيلس هستند ممکن است متوجه بيماري خود نباشند زيرا بسياري از علائم آن از ساير بيماريها قابل تشخيص نيستند. به دليل تنوع علائم، سيفليس اغلب به عنوان «مقلد بزرگ» ناميده ميشود. پاسخ ايمني هومورال به عامل بيماري سيفليس منجر به ظهور سه نوع آنتي بادي در سرم بيمار مي‌شود:

آنتي‌بادي غير اختصاصي رآژين سيفليسي (syphilis reaginic antibody) از نوع IgM، آنتي‌بادي غير اختصاصي ضد ميکروبهاي تروپونما (Group Treponemal Antibody) از نوع IgG، آنتي‌بادي اختصاصي ضد ترپونما پاليدوم (Specific Treponemal Antibody) از نوع IgG. تشخيص وجود يا عدم وجود هر يک از آنتي‌بادي ها در سرم بيمار، مبناي آزمايش‌هاي سرولوژي مختلف تشخيص سيفليس است. تشخيص وجود يا عدم وجود آنتي بادي غير اختصاصي رآژين سيفليسي، مبناي انجام آزمايش‌هاي سرولوژي غير اختصاصي مانند VDRL, RPR است. تشخيص وجود يا عدم وجود آنتي‌بادي غير اختصاصي ضد ميکروبهاي تروپونما، مبناي انجام آزمايش هاي سرولوژي غير اختصاصي کلمر يا ثبوت مکمل پروتئين رايتر (RPCFT) و تشخيص وجود يا عدم وجود آنتي‌بادي اختصاصي ضد ترپونما پاليدوم، مبناي انجام آزمايش‌هاي سرولوژي اختصاصي FTA-ABS مي‌باشد.

مايکوپلاسما ژنيتاليوم (Genitalium .M )

اين باکتري يکي از علل بيماري‌هاي منتقل شونده از راه جنسي (STD) است. اين باکتري اغلب سبب اورتريت، سرويسيت، واژينيت و اندومتريت حاد مي‌شود. وقتي نوزاد از کانال زايمان عبور مي‌کند، اين باکتري‌ها وارد دستگاه تنفسي او شده و باعث پنوموني، مننژيت و مرگ نوزاد مي‌شود. همچنين اين باکتري‌ها مي‌توانند در طول حاملگي با عبور از جفت در جنين سپسيس ايجاد کرده و بدنبال آن عفونت داخل رحمي بدهند. علائم باليني آن شامل ترشحات واژينال و ترشح از آلت تناسلي، سوزش يا درد هنگام ادرار، درد در ناحيه لگن و زير شکم و مقاربت دردناک مي باشد. تشخيص آن با آزمايش NAAT براي تشخيص مايکوپلاسما انجام مي‌شود. (Nuclic Acid Amplification Test (NAAT آزمايشي است که DNA يا RNA ميکروب را به روش PCR شناسايي مي‌کند. از اين آزمايش براي تشخيص و همچنين کنترل اثر بخشي درمان و يا عود بيماري استفاده مي‌شود.

مايکوپلاسما هومنيس (Hominis .M)

M. Hominis يک عامل بيماري التهابي لگن (PID) است. وجود M. Hominis در لوله هاي فالوپ باعث ايجاد پارامتريت و سالپنژيت ميشود. افراد مبتلا به سيستم ايمني سرکوب شده مانند افرادي که مبتلا به اچ آي وي / ايدز هستند يا اخيرا تحت پيوند عضو قرار گرفته‌اند بيشتر احتمال دارد که به اين عفونت STD مبتلا شوند.مايكوپلاسما هومينيس ممكن است خطر ابتلا به عفونت HIV را در صورت داشتن رابطه جنسي با يك فرد آلوده افزايش دهد. علائم مايكوپلاسما هومينيس مي‌تواند بسيار شبيه به ساير بيماري هاي STD از جمله کلاميديا و گنوره باشد، بنابراين گاهي اوقات ممکن است به اشتباه تشخيص داده شود. مايكوپلاسما هومينيس در دستگاه ادراري اغلب باعث ادرار دردناک براي مردان و زنان مي شود. علائمي که ممکن است در افراد مبتلا به بيماريهاي تضعيف کننده سيستم ايمني ديده شود شامل درد مفاصل و مشکلات تنفسي، از جمله پنوموني مي باشد.

اوره آ پلاسما اوره آ ليتيکوم (Urealyticum Ureaplasma)

اين باکتري معمولا در دستگاه ادراري و تناسلي يافت مي‌شود و زندگي انگلي دارد به اين معني که براي زنده ماندن نياز به يک ميزبان، مانند انسان يا حيوان دارد. اوره آ پلاسما در مقادير اندک علايم خاصي ايجاد نمي‌کند و يک سيستم ايمني سالم معمولا مي‌تواند باکتري‌ها را در کنترل نگه دارد، و مانع از ايجاد عفونت مي‌شود. اگر جمعيت اوره آ پلاسما افزايش يابد، باعث ايجاد علائمي مانند درد، ترشح و خارش ناحيه تناسلي مي‌شود و بايد توسط پزشک بررسي شوند. بيوپسي يا تهيه سواب از واژن، رحم، مجراي ادرار يا نمونه ادرار از روش‌هاي تشخيصي اوره آ پلاسما مي باشند. نمونه ادرار يا سواب به روش PCR تحت بررسي قرار مي‌گيرد تا DNA باکتري را شناسايي کند. تا زماني که باکتري در نمونه ادرار يا سواب وجود داشته باشد؛ اين آزمايش نتيجه‌اي مثبت خواهد داشت.

تريکوموناس واژيناليس (vaginalis Trichomonas)

عفونت تريکوموناس واژيناليس يکي از شايع‌ترين عوامل ايجاد کننده بيماريهاي منتقل شونده غير ويروسي جنسي است. آلودگـي بـا تـريكوموناس واژينالـيس در زنـان مـي توانـد باعـث التهاب واژن، سرويكس و مجاري ادراري گردد . اين انگل به عنوان كوفاكتوري در انـتقال ويـروس نقـص ايمنـي انسـاني و سـاير عفونت‌هاي منـتقل شونده جنسي عمل مي كند. اين انگل گلابي شکل بوده و اندازه آن 7 تا 23 ميکرون است. علائم باليني آن شامل ترشحات واژن، ترشحات مجراي ادرار در مردان، سوزش در هنگام ادرار يا پس از انزال، تکرر ادرار،  قرمزي يا تورم  دستگاه تناسلي، سوزش ژنيتال يا خارش است. روشهاي آزمايشگاهي تشخيص اين انگل عبارتند از: کشت هاي سلولي، آزمايش‌هاي آنتي ژني، بررسي DNA انگل،بررسي ميکروسکوپي نمونه هاي ترشحات واژن (براي زنان) و يا ادرار (براي مردان) . مهـم تريـن روش براي تشخيص تريكوموناس واژينالـيس در حـال حاضر تشخيص ميكروسكوپي انگل با اسـتفاده از تسـت لام مـرطوب مـي‌باشد كه حساسيت اين روش تقريـباً 60 درصـد است. مطالعـه ميكروسكوپي كشـت هاي اختصاصي حاوي انگل، حساسيت را به 85 تا 95 درصـد رسـانده است. در هر صورت كيفيت ايـن تسـت هـاي تشخيصـي بـه مـيزان زيـادي بسـتگي بـه تخصـص و تجربه فردي كه با ميكروسكوپ كار مي‌كند و همچنيـن كيفيـت نمونـه دارد

هموفيلوس دو کره‌ايي (Haemophilus Ducreyi)

شانکروييد يک بيماري مقاربتي است که بوسيله باسيل گرم منفي هموفيلوس دوکره‌اي ايجاد مي‌شود و در مردان 5 تا10 برابر شايعتر است. بيماري به صورت يک يا چند ضايعه پاپولي قرمز و دردناک ظاهر مي‌شود که بسرعت به پوسچول و در نهايت زخم تبديل مي‌شود. تشخيص قطعي هموفيلوس دوکره‌ايي نمونه برداري از زخم و بررسي ميکروسکوپي آن است.

 

روش PCR نيز براي شناسايي H. Ducreyi از نمونه زخمهاي تناسلي استفاده مي‌شود و مي‌تواند با پرايمرهاي PCR و پروبهايPallidum Treponema و ويروس هرپس سيمپلکس ترکيب شود.

نايسريا گنوره (Gonorrhoaea Neisseria)

Gonorrhoaea Neisseria گنوره (سوزاك) شايعترين بيماري منتقل شونده از راه جنسي پس از عفونت کلاميديايي است. عامـل آن نيسريا گنوره يا گنوکوك ميباشـد. تشخيص گنوره با شناسايي نايسريا گنوره در كشت تأييد مي شود كه نياز به تهيه نمونه از سرويكس دارد.

 

کشت روي محيط تاير-مـارتين انجـام مـي‌شـود. آزمـون‌هـاي هيبريديزاسـيون اسـيد نوکلئيـک نمونـه هـاي سـرويکس و NAAT روي نمونه هاي سرويکس يا ادرار نيز مورد استفاده قـرار مي‌گيرند؛ NAAT  داراي بيشترين حساسيت اسـت. کشـت در دسـترس‌تـرين آزمـون محسـوب مـيشـود و مزيـت آن فـراهم کـردن اطلاعاتي درباره حساسيت ميکروب به آنتي بيوتيک ها است. 

زگيل تناسلي (HPV)

ويروس پاپيلوماي انساني رايج ترين عفونت منتقله از راه جنسي است. اکثر مردان و زنان فعال از نظر جنسي، در معرض ابتلا به ويروس در طول زندگي خود هستند. عفونت مکرر با ويروس پاپيلوماي انساني علت اصلي سرطان دهانه رحم و نئوپلاسم اينترااپيتليال گردن رحم است. وجود HPV در بيش از 99 درصد سرطانهاي دهانه رحم مشخص شده است. HPV ويروسي است کوچک با DNA دو رشته اي که ژنوم آن حدود 8000 نوکلئوتيد دارد. بيش از 118 نوع مختلف HPV وجود دارد که حدود 40 نوع آن مي تواند مخاط آنوژنيتال را آلوده کند آزمايش 

 

HPV Genotyping با استفاده از PCR، يک روش استاندارد و غير تهاجمي براي تعيين وجود عفونت HPV سرويکال است که کاربرد آن تشخيص ژنوتيپ هاي با خطر بالاي سرطان دهانه رحم، کمک به تشخيص و درمان زنان با نتايج غير طبيعي پاپ اسمير و شخيص نوع ژنوتيپ ويروس پاپيلوماي انساني( نوع 16 و 18 ) است.

پنل STD  شبکه آزمايشگاهي رصد

در شبکه آزمايشگاهي رصد  تشخيص هم زمان عفونتهاي منتقل شونده جنسي تنها با يک بار نمونه گيري و به روش PCR انجام ميشود. بررسي هر 11 عامل ميکروبي زير تنها با قيمت دو تست مولکولي انجام ميشود. عفونتهاي قابل تشخيص به اين روش عبارتند از:

 

       Mycoplasma Genitalium

        Mycoplasma Hominis

        Trichomonas Vaginalis

       Ureaplasma Urealyticum

        Haemophilus Ducreyi

       Herpes Simplex Virus Type Ⅰ & Ⅱ

        Treponema Pallidum

       Chlamydia Trachomatis

        Neisseria Gonorrhoeae 

        (HPV Genotyping (36 Genotype

علاوه بر موارد فوق، ساير تست هاي مربوط به STD که شامل HIV, HPV, HCV, HBV هستند نيز در شبکه آزمايشگاهي رصد انجام ميشود.