تب کریمه کنگو

تب کریمه کنگو يك بيماري خونريزي دهنده تب دار و حاد است كه بيشتر به وسيله كنه منتقل مي شود. با وجودي كه ويروس مخصوص حيوانات است موارد تك گير و همه گير آن در انسان نيز اتفاق مي افتد. اين بيماري مرگ و مير بالایي دارد.

عامل بيماري:

عامل بيماري اولين بار از خون افراد بيمار در مرحله بروز تب و همچنين از كنه بالغ جدا شد. بالغ بر 18 نوع ويروس در انسان ايجاد تب هاي خونريزي دهنده مي كنند كه يكي ازآنها ويروسCCHF یا ویروس تب کریمه کنگو مي باشد.

راه انتقال:

 كنه مخزن و ناقل بيماري است، عفونت در انسان پس از گزش كنه آلوده يا له كردن آن روي پوست يا تماس با پوست، لاشه حيوان، خون و ترشحات حيوان آلوده و يا تماس با خون و بافتهاي بيمار مبتلا ايجاد مي شود. خطر انتقال در طي ذبح حيوان و يا يك دوره كوتاه پس از ذبح حيوان وجود دارد. پس از آلودگي يك نفر، ممكن است ساير افراد درتماس با او نيز در خانواده و اجتماع آلوده شوند. تا كنون در سطح جهان همه گيريهايي از بيماري در سربازها، اردوگاهها، يا كساني كه از گوسفند و گاو نگهداري مي كنند و كاركنان بيمارستان، اتفاق افتاده است. پرندگان در چرخه گسترش ويروس مي توانند حامل كنه هاي آلوده باشند ولی خود مبتلا به بيماري نمي شوند  بجز شتر مرغ

دوره کمون:

حداقل 3 و حداكثر 9 روز

علائم بيماري:

به نظر مي رسد تعداد قابل توجهي ازافراد آلوده شده بدون علائم بيماري مي باشند. تظاهرات باليني كلاسيك CCHF داراي چهار مرحله است:

  • دوره کمون كه بستگي به راه ورود ويروس دارد: پس از گزش کنه، دوره كمون معمولا 3-1 روز و حداكثر 9 روز است اين دوره به دنبال تماس با بافت يا خون آلوده معمولا 6-5 روز است.
  • مرحله قبل از خون ريزي: شروع علائم ناگهاني است و حدود 7-1 روز طول مي كشد. سردرد شديد، تب، لرز، درد عضلاني بخصوص در پشت پاها، گيجي، سفتي گردن، درد چشم، ترس از نور یا حساسيت به نور از علائم این بیماری به شمار میروند. ممكن است حالت تهوع، استفراغ بدون ارتباط با غذا خوردن و گلودرد و التهاب ملتهمه در اوايل بيماري وجود داشته باشد كه گاهي با اسهال و درد شكم و كاهش اشتها همراه مي شود.

بيماران ممكن است تغييرات خلقي و از حالت تهاجمي تا بي تفاوتي را تجربه كنند. تب دائمي است اما ممكن است يك دوره سه روزه بدون تب در حدود نيمي از بيماران در روزهاي 2 تا 6 بيماري اتفاق بیفتد كه بعد از اين دوره بدون تب، مجدداً تب شروع شده و وارد مرحله خونريزي مي شود. تب معمولا براي 3 تا 6 روز طول مي كشد. تورم و خونريزي صورت و گردن و قفسه سينه، پر خوني خفيف حلق و گلو، ضايعات نقطه اي در كام نرم و سخت شايع است. تغييرات قلبي عروقي شامل كاهش ضربان قلب و كاهش فشار خون مي باشد.

  • مرحله خونريزي دهنده: مرحله كوتاهي است كه به سرعت اتفاق مي افتد و معمولا در روز 3 تا 5 بيماري شروع مي شود و بطور متوسط 4 روز طول مي كشد. گاهی بیمار در اين مرحله فوت مي كند. خونريزي در مخاطها و پوست بخصوص در قسمت بالایي بدن و در طول خط زير بغلي، زير پستان در خانمها و در محلهاي تزريق و تحت فشار ايجاد میشود. خونريزي از لثه، بيني، استفراغ خوني، اسهال خونی و خونريزي رحمی، مشكلات تنفسي و بزرگي طحال و كبد نیز ممكن است ديده شود. وجود خون و پرتئين در ادرار شايع است.
  • دوره نقاهت: بيماران از روز دهم وقتي ضايعات پوستي كم رنگ مي شوند، بتدريج بهبودي پيدا مي كنند. اغلب بيماران در هفته هاي 3 تا 6 بعد از شروع بيماري، وقتي شاخصهاي خوني و آزمايش ادرار طبيعي شد از بيمارستان مرخص مي شوند. ويژگي يا مشخصه بارز دوره نقاهت، طولاني بودن آن به همراه ضعف میباشد که ممكن است براي يك ماه يا بيشتر باقي بماند.

تشخيص:

ويروس CCHF را به راحتي مي توان از خون بيماران در مرحله حاد درطي 8 روز اول بيماري جدا نمود.

حدود 6 روز پس از شروع بيماري ممكن است بتوان آنتي بادي IgMو IgG را در سرم به روش ELISA جدا نمود.

 IgM تا چهار ماه قابل اندازه گيري است و مثبت بودن آن دليل قطعي بودن تشخيص بيماري است. IgG را تا 5 سال مي توان در خون بیمار اندازه گيري نمود.

کشت ویروس که از نمونه هاي بافتی یا خون انجام می شود، هم جهت تشخیص بکار می رود.

پیشگیري:

  • حذف کنه ناقل در مناطق روستایی و دامپروري ( که کاري مشکل است ) چون در اکثر نقاط پرورش دام در کشور ما این کنه وجود دارد.
  • محافظت از گزش کنه (در محیط روستایی و دامپروري مخصوصا در فصل بهار و تابستان اقدامات حفاظت فردي جهت دور ماندن از گزش کنه باید رعایت گردد مثل استفاده از مواد دور کننده حشره.
  • پوشاندن نواحی در معرض گزش کنه و بررسی منظم لباس و پوست از نظر وجود کنه.
  • در صورت وجود کنه روي بدن آنرا با دست له نکنند.
  • به عموم مردم نیز توصیه گردد تا از خرید گوشت غیر بهداشتی نیز خودداري نمایند. چون در 24 ساعت اول پس از کشتن دام اسیدوز در جسم حیوان رخ می دهد، این حالت باعث از بین رفتن ویروس می گردد و دیگر قابل انتقال نیست. بنابراین در کشتارگاههاي صنعتی باید لاشه دام بمدت 24 ساعت در فضاي 4 درجه سانتیگراد نگهداري شود و بعد به بازار عرضه گردد تا دوره انتقال زایی ویروس تمام گردد.
  • این ویروس نسبت به گرما حساس است و در حرارت 85 درجه در مدت 15 دقیقه از بین می رود و خطر انتقال از بین می رود.

منابع:

https://www.medscape.com/viewarticle/735170

https://www.cdc.gov/vhf/crimean-congo/index.html