آنمی ماکروسیتیک

آنمی ماکروسیتیک نوعی کم خونی است که سبب ایجاد گلبول های قرمز خون بزرگ و غیرعادی می شود. مانند سایر انواع کم خونی، کم خونی ماکروسیتیک به این معنی است که میزان هموگلوبین گلبول قرمز کم است.

هموگلوبین یک پروتئین حاوی آهن است که اکسیژن را به نقاط مختلف بدن حمل می کند. کمبود ویتامین ب 12 و یا فولات اغلب باعث کم خونی ماکروسیتیک می شود، بنابراین گاهی این بیماری با نام آنمی کمبود ویتامین شناخته می شود.

در این مقاله، با علل و نشانه های کم خونی ماکروسیتیک، گزینه های درمان و نحوه پیشگیری از عوارض آشنا میشویم.

گلبولهای قرمز بزرگ نشانه کم خونی ماکروسیتیک هستند. واحد اندازه گیری اندازه سلول های خونی femtoliters (fL) است. معمولا اندازه گلبول های قرمز بین 80 تا 100 فمتولیتر می باشد.

گلبولهای قرمز بزرگتر از 100 FL، ماکروسیتیک هستند. هنگامی که گلبولهای قرمز بیش از حد بزرگ شوند، تعداد آنها کمتر از آن چیزی است که نیاز است و همچنین هموگلوبین کمتری دارند. این بدان معنی است که خون به اندازه کافی غنی از اکسیژن نیست. اکسیژن پایین خون می تواند موجب بروز علائم و مشکلاتی شود.

علائم

علائم این کم خونی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • ضعف
  • رنگ پریدگی
  • خستگی
  • قرمزی یا تورم زبان
  • اسهال
  • کم اشتهایی
  • افسردگی
  • گیجی
  • ناباروری

هنگامی که افراد مبتلا به کم خونی ماکروسیتیک به علت کمبود B-12، علائم دیگری دارند که شامل:

  • ضعف، درد، بی حسی یا سوزش در دست یا پا
  • عدم تعادل در هنگام راه رفتن
  • از دست دادن حافظه

این علائم ممکن است بعد از درمان برطرف شوند، اما اگر درمان نشوند، می توانند دائمی شوند.

علل

کم خونی ماکروسیتیک ناشی از کمبود ویتامین ب 12 است که در محصولات حیوانی یافت می شود. بنابراین گیاهخواران بیشتر در معرض خطر کمبود B-12 هستند. در بعضی موارد ممکن است افراد غذای کافی با B-12 بخورند اما قادر به جذب ویتامین در اثر اختلالات خودایمنی، سرطان، اعتیاد به الکل یا بیماری التهابی روده نیستند.

کمبود فولات، گاهی اوقات به عنوان کمبود ویتامین B-9 شناخته می شود، نیز می تواند باعث کم خونی ماکروسیتیک شود. در زنان باردار و شیرده به دلیل مصرف فولات بیشتر، خطر ابتلا به کمبود آن بیشتر است.

افرادی که به اندازه کافی غذاهای غنی از فولات مصرف نمی کنند نیز می توانند کمبود داشته باشند. بیماری هایی که با ناتوانی بدن برای جذب مواد غذایی مثل بیماری سلیاک مواجه می شوند، می توانند منجر به کمبود فولات شوند.

علل دیگر کم خونی ماکروسیتیک عبارتند از:

  • داروها، از جمله داروهای HIV، داروهای سرطانی و دیگر داروهایی که سیستم ایمنی را سرکوب می کنند
  • بیماری کبد
  • کم کاری تیروئید
  • اختلالات متابولیکی نادر

در موارد بسیار نادر، کم خونی ماکروسیتیک می تواند ناشی از اختلالات مغز استخوان باشد که مانع تولید سلولهای خونی سالم در بدن می شود.

انواع آنمی میکروسیتیک

  • ماکروسیتوز مگالوبلاستیک شایع ترین شکل است و زمانی اتفاق می افتد که DNA نمی تواند به دلیل کمبود ویتامین تولید شود.
  • ماکرو سيستوز غير مگالوبلاستيک هنگامي رخ دهد که مشکل کبد، طحال و مغز استخوان وجود داشته باشد.

آزمایشات تشخیصی:

  • CBC:

اسمیر خون: ممکن است ماکرو اووالوسیت ها، آنیزوسیتوز و هسته های هایپر سگمانته در گلبول های سفید مشاهده شود. هموگلوبولين اغلب كاهش پيدا ميكند  و شايد يك نشانه باشد. MCV افزايش پيدا ميكند. MCHC طبیعی است. </